Wyłączenie z produkcji rolnej to ważna sprawa, o której musisz pamiętać, kiedy np. chcesz zbudować dom na działce. Dowiedz się wszystkiego na ten temat!
Wyłączenie z produkcji rolnej – kiedy musisz go dokonać?
Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej to kwestia, na temat której mało kto ma naprawdę rzetelną wiedzę. Tymczasem uzyskanie zezwolenia na takie wyłączenie jest często wymagane prawem, a za jego brak mogą Ci grozić sankcje finansowe. Dowiedz się wszystkiego na temat tego, kto powinien złożyć wniosek o wyłączenie z produkcji rolnej, w jakiej sytuacji i ile to kosztuje!
Jeżeli znalazłeś idealną działkę pod wymarzony dom – doskonale! Aby sprawdzić, czy na pewno będziesz mógł wybudować na niej dom, upewnij się, czy spełnia ona wszystkie warunki – w tym celu koniecznie przeczytaj mój artykuł: Kupno działki – co sprawdzić przed zakupem?. W dzisiejszym artykule chciałabym natomiast dokładnie przybliżyć Ci jeden ważny temat – tzn. kwestię wyłączenia z produkcji rolnej Twojej działki.
Nazywam się Małgorzata Lompert i jestem doradcą ds. nieruchomości. Swoje zadania zawodowe wypełniam z pasją, ponieważ lubię pracę z ludźmi, dużą zmienność i nieustanny samorozwój.
Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej – co musisz wiedzieć jako posiadacz działki?
Z moich doświadczeń wynika, że mało klientów wie wystarczająco dużo na temat wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Większość z nich uważa, że sprawa jest prosta. Jeśli działka ma przeznaczenie mieszkaniowe (MN) w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), to już wystarczy, by wybudować na niej wymarzony dom. Z kolei jeżeli w danym wypadku nie ma MPZP, wówczas należy wystąpić o warunki zabudowy, które zezwolą na budowę domu.
Niestety nie jest to wystarczające. Należy bowiem sprawdzić dwa dokumenty, od których zależy dalszy przebieg podstępowania. Pierwszy to wspomniany wyżej MPZP, a drugi – wypis z rejestru gruntów dla danej działki. W tym momencie warto zwrócić uwagę na fakt, że MPZP może uzyskać każda zainteresowana osoba, zaś wypis z rejestru gruntów – tylko właściciel lub osoba, która wykaże interes prawny.
Możemy w tym wypadku mieć dwa scenariusze:
- działka jest objęta MPZP o przeznaczeniu mieszkaniowym i w wypisie z rejestru gruntów ma oznaczenie – R I,
- działka objęta jest MPZP o przeznaczeniu jako tereny rolne, a wypis z rejestru gruntów określa teren jako grunty orne R.
Wyłączenie z produkcji rolnej – co to w ogóle oznacza?
Wyłączenie z produkcji rolnej jest niezbędne w przypadku, gdy planujesz inne niż rolnicze lub leśne użytkowanie terenu. A zatem przed wystąpieniem o wydanie pozwolenia na budowę domu na danej działce musisz uzyskać decyzję administracyjną o jej wyłączeniu z produkcji rolnej.
Dlatego bardzo ważne jest to, abyś znał klasę gruntu, na którym planujesz zrealizować inwestycję, czyli np. wybudować dom. Od tego będzie zależeć, czy musisz uzyskać decyzję, która zezwoli Ci na wyłączenie działki z produkcji rolnej.
Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej – które tego wymagają?
Poniższa tabela prezentuje, które grunty wymagają wyłączenia z produkcji rolnej, a które nie.

Wniosek o wyłączenie z produkcji rolnej – ile to kosztuje i jakie załączniki należy dołączyć?
Samo złożenie wniosku o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej i decyzja administracyjna są bezpłatne. Musisz jednak mieć świadomość tego, że z całą procedurą będą się wiązać pewne koszty. Pierwszy z nich to opłata uiszczana za uzyskanie dokumentów, które są wymagane jako załączniki do wniosku. Chodzi tu m.in. o:
- wypis z rejestru gruntów,
- wypis i wyrys z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego,
- decyzja o warunkach zabudowy (o ile nie ma miejscowego planu),
- dokument określający wartość rynkową gruntu rolnego objętego inwestycją.
Kolejny koszt pojawi się, gdy otrzymasz pozytywną decyzję – zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Jeżeli ją uzyskasz, wówczas masz obowiązek zapłacić jednorazowo tzw. należność oraz opłaty roczne. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.
Ważną informacją jest to, że małe działki, takie jak:
- do 0,05 ha (500 m2) w przypadku budynku jednorodzinnego,
- do 0,02 ha (200 m2) w przypadku budynku wielorodzinnego,
które wymagają wyłączenia na cele mieszkalne, są zwolnione ze wszelkich opłat za wyłączenie (zarówno z jednorazowej, jak i z rocznych). Jeżeli wielkość Twojej działki przekracza tę powierzchnię, to od nadwyżki zostaną Ci naliczone należność i opłaty roczne.
Warto pamiętać, że jako właściciel nieruchomości jesteś zobowiązany do uiszczenia jednorazowej należności za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej w terminie do 60 dni od dnia wydania decyzji.
Poniższa tabela przedstawia koszt wyłączenia 1 ha gruntów rolnych w podziale na klasy gruntu i ich rodzaj. Każda należność jest wyliczana proporcjonalnie do powierzchni wyłączanych z produkcji gruntów rolnych.

Wyłączenie z produkcji rolnej – opłaty roczne
Jak już wspomniano, oprócz tego użytkownik działki musi dokonać opłaty rocznej z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntów wyłączonych z produkcji.
Opłaty roczne musisz uiszczać przez 10 lat. Każda z nich wynosi 10% należności (bez pomniejszenia o wartość rynkową gruntu). Płacisz ją za dany rok do 30 czerwca każdego roku. W przypadku czasowego (nietrwałego) wyłączenia gruntu opłaty roczne uiszczasz przez okres tego wyłączenia, ale nie dłużej niż 20 lat od chwili wyłączenia działki z produkcji.
Jeżeli nie zgadzasz się z wysokością ustalonej należności lub opłat rocznych, możesz odwołać się od decyzji starosty w tej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W treści każdej decyzji starosta zamieszcza pouczenie o możliwości odwołania do właściwego organu.
Warto pamiętać o tym, że jeżeli w okresie 2 lat zrezygnujesz w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, otrzymasz zwrot uiszczonej należności. Będzie on wyliczony odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot ten otrzymasz w terminie do 3 miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji.
Wniosek o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej – kto może go złożyć?
Wniosek może złożyć właściciel gruntu, posiadacz samoistny, zarządca lub użytkownik, użytkownik wieczysty i dzierżawca – osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Co się stanie, gdy tego nie zrobi, a zacznie w sposób niezgodny z przeznaczeniem wykorzystywać grunty rolne bez zezwolenia? W takim wypadku osoba taka może zostać obciążona następującymi sankcjami:
- opłatą w wysokości dwukrotnej należności – w przypadku wyłączenia z produkcji rolnej gruntów, które nie zostały przeznaczone na cele nierolnicze w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego;
- należnością podwyższoną o 10% – w przypadku wyłączenia z produkcji rolnej gruntów, które zostały przeznaczone na cele nierolnicze w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego.
Jeśli działka, która wymaga wyłączenia z produkcji rolnej, ma zostać sprzedana, a sprzedający jest już w trakcie procedury uzyskiwania zgody na wyłączenie, musi on uprzedzić kupującego, że to na niego przejdzie obowiązek zapłaty jednorazowej należności oraz opłat rocznych. Jeżeli natomiast sprzedajesz grunty już wyłączone z produkcji, to obowiązek zapłaty kolejnych opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Oczywiście przed sprzedażą nieruchomości musisz go o tym poinformować.
Wyłączenie działki z produkcji rolnej – podsumowanie
Jak widzisz, kwestia wyłączenia gruntu z produkcji rolnej nie jest sprawą ani prostą, ani błahą. W obliczu wielu obowiązków związanych z zakupem działki łatwo jest przegapić tę formalność, co może nieść ze sobą nieprzyjemne skutki. Dlatego najlepszą opcją jest skorzystanie z usług doświadczonej agencji nieruchomości, która pomoże Ci zarówno w zakupie, jak i w zebraniu odpowiedniej dokumentacji i przejściu przez cały proces.
Jeśli chcesz się przekonać, jak szerokim wsparciem otaczamy naszych klientów, zapoznaj się z wartościami, jakim hołdujemy w naszej pracy. Możesz też po prostu skontaktować się z nami i dowiedzieć się, w jaki sposób możemy Ci pomóc. Z pewnością odpowiemy, zanim upłynie doba – a już wkrótce wspólnie znajdziemy rozwiązanie dla wszelkich Twoich problemów!
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej – Biznes.gov.pl


Twój adres email nie zostanie opublikowany, widoczne pola to imię i treść komentarza.